Dit artikel gaat over een ingredient in voedingssupplementen. Het is geen medisch advies en het gaat niet over aandoeningen. Heb je gezondheidsklachten of gebruik je medicijnen, overleg dan met je huisarts of apotheker.

In de oude titel van dit artikel stond dat hyaluronzuur de natuurlijke smeerolie voor je gewrichten is. Dat is geen beschrijving van een stof maar van een werking, en die werking is voor deze stof nergens goedgekeurd. De titel is daarom vervangen en de tekst eronder ook. Wat hier staat is wat hyaluronzuur feitelijk is, wat erover gezegd mag worden en wat je op een etiket kunt nakijken.

Wat hyaluronzuur is

Hyaluronzuur is een glycosaminoglycaan, een lange suikerketen. Het komt van nature voor in het menselijk lichaam en in dat van andere dieren. Op een ingredientenlijst staat het soms onder de naam natriumhyaluronaat, het natriumzout van dezelfde stof. Dat is geen ander ingredient en ook geen mindere variant, het is de vorm die in poeder stabiel blijft.

Het hyaluronzuur in voedingssupplementen wordt tegenwoordig vrijwel altijd gemaakt door fermentatie met bacterieculturen en niet uit dierlijk weefsel. Het eindproduct is een wit poeder. Fabrikanten kopen het in per moleculgewicht, meestal uitgedrukt in kilodalton, en dat getal verschilt per leverancier.

Waarom er geen effect bij staat

In Europa mag je aan een stof in een voedingssupplement alleen een effect toeschrijven als daar een goedgekeurde bewering voor bestaat. Voor hyaluronzuur bestaat die niet. Er is ook geen bewering die nog in afwachting is van een oordeel: de regeling voor beweringen die nog beoordeeld worden geldt uitsluitend voor kruiden en plantenextracten, en hyaluronzuur is geen van beide.

Praktisch betekent dat dit. De stof mag genoemd worden, de hoeveelheid mag op het etiket, de herkomst mag erbij. Maar er hoort geen enkel effect bij. Ook niet voorzichtig geformuleerd en ook niet met een voetnootje dat naar een lopende beoordeling verwijst. Zo'n voetnoot suggereert een bewering die er niet is.

Hetzelfde geldt voor een aantal stoffen die je in dezelfde formules tegenkomt: groenlipmossel is een schelpdier, chondroitine en collageen type II zijn dierlijk, MSM wordt synthetisch gemaakt. Geen van vieren valt onder die regeling en geen van vieren heeft een goedgekeurde bewering. Noemen mag, een effect eraan hangen niet.

Waarom het woord smeerolie niet kan

Een metafoor telt mee als tekst. Wie schrijft dat een stof de smeerolie van iets is, beschrijft een werkingsmechanisme en daarmee een effect. Dat het beeldend bedoeld is maakt het niet minder een bewering. Dezelfde regel raakt woorden als soepel, veerkracht en demping zodra ze aan zo'n stof worden gekoppeld.

Wat je op het etiket wel kunt nakijken

Er is genoeg te vergelijken zonder dat het over werking gaat.

• De hoeveelheid per dagdosering, niet per capsule. Een formule met drie capsules per dag en een formule met een capsule per dag zijn anders niet naast elkaar te leggen.
• Hyaluronzuur of natriumhyaluronaat. Staat er natriumhyaluronaat, dan is het gewicht inclusief het natrium. Fabrikanten die netjes werken vermelden erbij hoeveel daarvan hyaluronzuur is.
• Het moleculgewicht. Sommige etiketten noemen het, veel niet.
• De herkomst. Fermentatie of dierlijk. Dat is relevant bij een dieetkeuze of een allergie en het hoort er gewoon te staan.
• Los of in een formule. In een combinatieproduct is de hoeveelheid per stof meestal kleiner dan in een los product. Reken het na in plaats van af te gaan op het aantal ingredienten op de voorkant.

Welke stoffen in zo'n formule wel een bewering dragen

In een formule voor bindweefsel en kraakbeen zijn het zelden de opvallende ingredienten die een goedgekeurde bewering dragen, maar de vitamines en mineralen die er onopvallend bij staan. Twee daarvan zoek je op het etiket op.

• Vitamine C. Draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van het kraakbeen en van de botten.
• Mangaan. Draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel.

Deze twee hebben geen voorbehoud en geen voetnoot nodig, want hun beoordeling is afgerond. Staan ze er niet op, of staan ze er ver onder de dagelijkse referentie-inname, dan draagt de formule feitelijk geen enkele goedgekeurde bewering.

Hoe het bij ons op het etiket staat

In Cleanfit Flexi Vitaal zit 18 mg hyaluronzuur per dagdosering. Dat getal staat op het etiket en er staat geen effect bij, precies om de reden die hierboven is uitgelegd. De bewoordingen die de formule wel draagt komen van de vitamine C en het mangaan erin. De volledige samenstelling en de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid staan op de productpagina.

Veelgestelde vragen

Waarom lees ik elders wel wat hyaluronzuur doet?

Omdat daar een effect wordt toegeschreven aan een stof waarvoor dat niet is goedgekeurd. Dat het overal staat maakt het niet toegestaan.

Is een hogere dosering beter?

Dat is niet te zeggen zonder een uitspraak te doen over werking, en die mag hier niet staan. Wat wel te vergelijken valt is de hoeveelheid per dagdosering tussen twee producten.

Waarom staat hyaluronzuur er dan uberhaupt in?

Het is een gangbaar onderdeel van dit type formule en het staat volledig en met hoeveelheid vermeld, zodat je zelf kunt vergelijken. Meer dan dat wordt er niet over gezegd.

Is de fermentatievariant gelijkwaardig aan de dierlijke?

Het is dezelfde stof. Het verschil zit in de productiewijze en daarmee in de geschiktheid voor wie dierlijke grondstoffen wil vermijden.

Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Overschrijd de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid niet. Buiten bereik van jonge kinderen bewaren.