Dit artikel gaat over ingredienten in voedingssupplementen. Het is geen medisch advies en het gaat niet over aandoeningen. Heb je gezondheidsklachten of gebruik je medicijnen, overleg dan met je huisarts of apotheker.

Op de etiketten van gewrichtsformules staan telkens dezelfde stoffen, in wisselende volgorde en in sterk wisselende hoeveelheden. Dit artikel loopt er zeven langs: wat het is, waar het vandaan komt, en of er een bewering over is goedgekeurd. Dat laatste komt eerst, want het bepaalt hoe je de rest moet lezen.

Eerst de claimstatus, dan de stoffen

Van deze zeven heeft er precies een een lopend dossier: curcuma, en dat is een plantenextract. Zolang die Europese beoordeling loopt geldt voor kruiden en plantenextracten een beperkte set toegestane bewoordingen.¹ Voor glucosamine, chondroitine, MSM en hyaluronzuur ligt het anders: daarvoor is geen bewering goedgekeurd, en ze vallen ook niet onder die lopende beoordeling, want die regeling geldt alleen voor kruiden en plantenextracten.

Wat dat praktisch betekent: die vier stoffen mogen genoemd worden, ze mogen op het etiket staan, maar er hoort geen effect bij. Ook niet voorzichtig geformuleerd en ook niet met een voetnootje eronder. Wat er in dit artikel over ze staat, gaat dus over herkomst en vorm en verder niets.

De zeven op een rij

1. Glucosamine

Een stof die het lichaam zelf aanmaakt en die voor supplementen meestal uit schaaldierschelpen wordt gewonnen. Er bestaat ook een vorm uit maisfermentatie, voor wie geen schaaldier wil. Je ziet het als sulfaat en als hydrochloride, en dat verschil bepaalt hoeveel stof er per capsule in zit.

2. Chondroitine

Wordt gewonnen uit kraakbeen van rund, varken of vis en staat vrijwel altijd naast glucosamine op het etiket. Let op de herkomst als je geen rundproducten gebruikt.

3. MSM

Voluit methylsulfonylmethaan, een zwavelverbinding die synthetisch wordt gemaakt en ook in kleine hoeveelheden in planten aanwezig is. Het is een wit poeder met een licht bittere smaak, en daarom zit het meestal in een capsule.

4. Hyaluronzuur

Een lange suikerketen die het lichaam zelf aanmaakt en die voor supplementen door fermentatie wordt gemaakt. Het molecuulgewicht verschilt per fabrikant en staat zelden op de verpakking.

5. Curcuma

Het extract van de wortelstok van Curcuma longa, gestandaardiseerd op curcuminoiden, vaak op 95 procent. Voor curcuma loopt de beoordeling nog, dus binnen de geldende richtlijnen mag er onder voorwaarden een beperkte bewoording bij.¹ Piperine uit zwarte peper staat er vaak naast voor de opname.

6. Omega 3

EPA en DHA uit vis- of algenolie. Hiervoor bestaan wel afgeronde goedkeuringen, alleen gaan die over het hart, het gezichtsvermogen en de hersenen, en niet over gewrichten. Wie het toch in een gewrichtsformule zet, mag er dus in die context niets over beweren.

7. Vitamine D

Een in vet oplosbare vitamine, in supplementen meestal als D3 uit lanoline of uit korstmos. Hier is de goedkeuring wel rond, zie de volgende paragraaf.

De stoffen waar de goedkeuring wel rond is

Meestal zijn het niet de opvallende ingredienten die de bewering dragen, maar de vitamines en mineralen die er onopvallend bij staan. Drie daarvan zoek je op het etiket op.

• Vitamine C. Draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van het kraakbeen en van de botten.
• Mangaan. Draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel.
• Vitamine D. Draagt bij tot het behoud van normale botten en van een normale spierfunctie.

Deze drie hebben geen voetnoot nodig en geen voorbehoud. Ontbreken ze, of staan ze er ver onder de dagelijkse referentie-inname, dan draagt de formule feitelijk geen enkele goedgekeurde bewering.

Waar je op let bij het vergelijken

• Alles per dagdosering. Niet per capsule. Twee producten zijn anders niet naast elkaar te leggen.
• Geen verzamelnamen. Staat er alleen het totaal van een mengsel, dan weet je niet hoeveel er van elke stof in zit.
• De herkomst. Schaaldier, rund, vis of plantaardig. Dat staat vermeld als het klopt.
• Prijs per dag. Deel de prijs door het aantal dagen dat een pot meegaat. Dat is het enige getal dat tussen merken vergelijkbaar is.

Hoe onze eigen formule in elkaar zit

In Cleanfit Flexi Vitaal zitten vitamine C en mangaan, en die twee dragen de goedgekeurde bewoordingen die hierboven staan. De overige ingredienten staan op het etiket zonder effect erbij, precies om de reden die in dit artikel wordt uitgelegd. De volledige samenstelling en de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid staan op de productpagina.

Veelgestelde vragen

Zijn zeven ingredienten beter dan drie?

Niet automatisch. Bij veel ingredienten in een capsule blijft er van elk minder over. Kijk naar de hoeveelheid per dagdosering en niet naar de lengte van de lijst.

Waarom staat er zo weinig over de werking van deze stoffen?

Omdat er voor de meeste geen goedgekeurde bewering bestaat. Een tekst die dat wel invult, doet een bewering die niet mag, hoe voorzichtig hij ook is opgeschreven.

Kan ik meerdere gewrichtsformules combineren?

Let er dan op dat je van vitamines en mineralen niet dubbel de dagelijkse hoeveelheid binnenkrijgt. Bij vitamine D is dat extra van belang, want die is in vet oplosbaar.

Zit er iets in waar je allergisch voor kunt zijn?

Ja. Schaaldier, vis en rund komen alle drie voor in deze categorie. Lees de herkomst op het etiket en vraag het na bij twijfel.

¹ Bewering in afwachting van definitieve EU-goedkeuring (on-hold botanical claim).

Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Overschrijd de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid niet. Buiten bereik van jonge kinderen bewaren.