Dit artikel gaat over ingredienten in voedingssupplementen. Het is geen medisch advies en het gaat niet over aandoeningen. Heb je gezondheidsklachten of gebruik je medicijnen, overleg dan met je huisarts of apotheker.

In vrijwel elke leverformule zitten dezelfde vier kruiden, en eromheen hangt een wolk van beweringen waarvan het grootste deel niet is toegestaan. Dit artikel zet op een rij welke kruiden het zijn, wat ze zijn, en welke bewoording er in Nederland wel en niet bij hoort.

De vier kruiden die je telkens tegenkomt

Mariadistel

Mariadistel (Silybum marianum) is een distelachtige plant uit het Middellandse Zeegebied, herkenbaar aan de paarse bloemhoofdjes en de wit geaderde bladeren. Voor supplementen worden de zaden gebruikt. Daaruit komt een extract dat wordt gestandaardiseerd op silymarine, meestal op 80 procent. Dat percentage is het enige getal waarmee je twee mariadistelproducten naast elkaar kunt leggen.

Kurkuma

Kurkuma (Curcuma longa) is de wortelstok van een gemberachtige plant en de gele kleur in curry. Het extract wordt gestandaardiseerd op curcuminoiden, vaak op 95 procent. Curcuminoiden worden uit zichzelf slecht opgenomen in het maagdarmkanaal, en daarom staat er in veel formules piperine uit zwarte peper naast.

Artisjok

Artisjok (Cynara scolymus) kennen de meeste mensen als groente. In supplementen zit een extract van het blad en niet van het hart dat je op je bord krijgt.

Paardenbloemwortel

Van de paardenbloem (Taraxacum officinale) gebruiken fabrikanten de wortel, gedroogd en gemalen of als extract. Geroosterde paardenbloemwortel is in Frankrijk en Duitsland ook bekend als koffievervanger.

Wat er over deze kruiden gezegd mag worden

Voor alle vier loopt de Europese beoordeling van de gezondheidsbeweringen nog. Zolang dat zo is, geldt er een beperkte set bewoordingen die onder voorwaarden gebruikt mag worden. Voor de lever zijn dat onder meer draagt bij aan de instandhouding van de normale leverfunctie¹ en goed voor de lever¹. Bij artisjok en paardenbloem hoort daar goed voor de galfunctie¹ bij. Bij elke bewering hoort de voetnoot onderaan dit artikel.

Verder gaat het niet. Uitspraken over aandoeningen mogen niet. Uitspraken over het opruimen van gifstoffen mogen niet. En beschrijvingen van wat een stof binnenin je lichaam precies zou uitrichten mogen ook niet, hoe voorzichtig ze ook zijn opgeschreven. Dat laatste is de meest voorkomende overtreding, want zo'n uitleg leest als voorlichting terwijl het een bewering is.

En de stoffen die geen kruid zijn

Naast kruiden staan er in leverformules vaak voedingsstoffen. Daarvoor geldt een ander regime, want een deel daarvan heeft de beoordeling wel afgerond.

• Choline. Hiervoor bestaat een goedgekeurde bewering: choline draagt bij tot de instandhouding van een normale leverfunctie. Daar hoort een voorwaarde bij, namelijk dat dit gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 82,5 mg choline. Choline zit ook gewoon in eieren, vlees en peulvruchten.
• Omega 3 en vitamine E. Ook daarvoor bestaan goedgekeurde beweringen, alleen gaat geen enkele daarvan over de lever. Kom je die stoffen in een levertekst tegen met een leverbelofte erbij, dan klopt die belofte niet.
• Silicium en piperine. Geen goedgekeurde bewering en geen lopende beoordeling. Ze mogen op het etiket staan, maar er hoort geen effect bij.

Waar je op let als je twee potjes vergelijkt

• Extract of gemalen kruid. Gemalen kruid is de hele plant, een extract een concentraat. Op gewicht zijn die twee niet te vergelijken.
• Het standaardisatiepercentage. Bij een serieus extract staat er op hoeveel het is gestandaardiseerd. Ontbreekt dat, dan zegt het aantal milligram op de voorkant weinig.
• De hoeveelheid per dagdosering. Niet per capsule. Een product met drie capsules per dag en een product met een capsule per dag zijn anders niet naast elkaar te leggen.
• Hoe lang een pot meegaat. Deel het aantal capsules door de dagdosering, dan weet je het voordat je bestelt en niet halverwege.
• Prijs per dag. Het enige getal dat tussen merken vergelijkbaar is.

In welk product deze kruiden bij ons zitten

De vier kruiden zitten samen in Cleanfit LeverVitaal Formule, met 530 mg mariadistelextract per dagdosering, gestandaardiseerd op 80 procent silymarine. Die formule draagt bij aan de instandhouding van de normale leverfunctie¹. De volledige samenstelling en de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid staan op de productpagina.

Wanneer je het beter even overlegt

Neem contact op met je huisarts of apotheker als je medicijnen gebruikt, zwanger bent of borstvoeding geeft, of als je onder behandeling van een arts staat. Kruidenextracten zijn geconcentreerd en dat is precies de reden om het bij twijfel even voor te leggen.

Veelgestelde vragen

Is een extract beter dan gemalen kruid?

Beter is het verkeerde woord. Een extract is geconcentreerder en preciezer te doseren, gemalen kruid staat dichter bij de plant. Bij een extract weet je door het standaardisatiepercentage wel wat je binnenkrijgt.

Waarom staat er zwarte peper bij kurkuma?

Om de opname van curcuminoiden in het maagdarmkanaal te verbeteren. Piperine uit zwarte peper wordt daar in kleine hoeveelheden voor toegevoegd, meestal een paar milligram.

Hoe lang gebruik je zo'n formule?

Daar is geen algemene regel voor. Houd de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van de verpakking aan en overleg bij twijfel met je huisarts of apotheker.

Kan ik het met andere supplementen combineren?

Let er dan op dat je van dezelfde kruiden of vitamines niet dubbel de dagelijkse hoeveelheid binnenkrijgt. Veel formules overlappen, zeker bij kurkuma.

¹ Bewering in afwachting van definitieve EU-goedkeuring (on-hold botanical claim).

Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Overschrijd de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid niet. Buiten bereik van jonge kinderen bewaren.